काठमाडौं, ३ माघ । सूचना प्रविधिको उद्योग र शैक्षिक संस्थानहरूबिचमा सहकार्य गर्ने उद्देश्यका साथ डिजिटल इम्पावरमेनन्ट सोसाइटी र त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सीएसआईटीको केन्द्रीय विभाग बिच सहकार्य सुरु भएको छ।

आज बुधबार एक कार्यक्रमका बिच सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्री माननीय रेखा शर्माको उपस्थितिमा डिजिटल इम्पावरमेनन्ट सोसाइटी (डिईएस) का अध्यक्ष राजेन्द्र प्रसाद अर्याल र त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सीएसआईटी केन्द्रीय विभागका विभागीय प्रमुख सविन सायमीले समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर गरेका छन्।

उक्त समझदारीअनुसार दुवै संस्थाहरूले शैक्षिक र कौशल (Education and skills) बिचको असमानताका समस्या केन्द्रित रहेर सहकार्य गर्नेछन्।

कार्यक्रममा बोल्दै सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्री शर्माले काम गर्दै पढ्दै भन्ने सरकारको नीति अनुसार उत्पादन हुने सबै विद्यार्थीहरूलाई रोजगारी सुनिश्चित गर्न सकिने बताइन्।

“आईटीको नयाँ विषयहरूलाई समावेश गर्दै सूचना प्रविधिको प्रयोग नहुने क्षेत्रमा गुणात्मक परिवर्तन हुन सक्दैन। आईटी सेक्टरमा हामी छिमेकी देशसहित विश्वभर प्रतिस्पर्धा गर्न सक्छौँ। र त्यो सम्भव छ भन्ने देखिएको छ।” मन्त्री शर्माले भनिन्।

हाम्रा सरकारी विद्यालय र विश्वविद्यालयहरूबाट आईटी पढेका विद्यार्थीहरूलाई कसरी रोजगारमा लगाउने कसरी बजारमा बिकाउने भन्ने चिन्तालाई समाधान गर्न यसले सहयोग गर्ने मन्त्रीको धारणा छ।

“नेपालमा पढाई हुने सबै विषयबाट उत्पादन हुने विद्यार्थीहरू सबैलाई प्राक्टिकल गराउन सक्नुपर्छ। अहिले विदेशमा जाने युवाहरूको ताँती छ त्यसलाई रोक्न पनि आईटी विषय महत्त्वपूर्ण हुनसक्छ।” उनले भनिन्।

यसै गरी, त्रिभुवन विश्वविद्यालयका उपकुलपति डा शिवलाल भुसालले बजारमा के भइरहेको छ भन्ने विषयलाई शैक्षिक क्षेत्रमा सँगसँगै लैजान यसले सहयोग पुग्ने बताए। उनले भने, “मार्केट र शैक्षिक संस्थाबिच सम्बन्ध बिस्तार गर्न सहयोगी हुनेछ। यसले आईटी पढेर पनि बजारमा उपयोग गर्न नपाई रहेको बेलामा विद्यार्थीहरूलाई सहयोग गर्नेछ। बढी भन्दा बढी विद्यार्थीहरू सहभागी गर्न सकियोस्।”

कार्यक्रममा बोल्दै डिईएसका अध्यक्ष राजेन्द्र प्रसाद अर्यालले सूचना प्रविधि क्षेत्रमा शैक्षिक र औद्योगिक कार्यहरूका बिचमा देखिएको भिन्नतालाई हटाउन प्रयास गरिने बताए।

“हाल हाम्रा आईसीटी शैक्षिक कार्यहरु र आईटी उद्योगबिच निकै भिन्नता र फरकपना देखियो । यी दुवै एक आपसमा सहकार्य गरेर नेपालको सूचना प्रविधि क्षेत्रलाई अगाडि बढाउनुपर्ने हुँदा यो समझदारीले शैक्षिक संस्थाहरूलाई आफ्ना उत्पादनहरूलाई दक्ष र बजारमा बिक्ने बनाउन मद्दत गर्नेछ।” डिईएसका अध्यक्ष अर्यालले भने।

यसै गरी त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सीएसआईटीको केन्द्रीय विभागका डिन डा बिनिल अर्यालले नेपालमै दक्ष जनशक्ति उत्पादन गर्ने र देशभित्र खपत गर्न सकिने बारेमा समझदारी पहिलो पाइला भएको बताए।

“अहिले नेपालमा आईटी क्षेत्रमा पनि जनशक्तिको अभाव देखिएको छ। एकातर्फ शैक्षिक जनशक्ति दक्ष नहुनु र अर्कोतर्फ उद्योगमा जनशक्ति अभाव हुनुले समस्या भएको हो। यसलाई न्यूनीकरण गर्न सबैले मिलेर जानुपर्छ।” त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सीएसआईटी केन्द्रीय विभागका विभागीय प्रमुख सायमीले भने।

कार्यक्रममा ग्लोबल डिईएसका प्रमुख समिर थापाले यो सहकार्यको बारेमा प्रस्तुति दिएका थिए। उनले शिक्षा र सिपमा किन भिन्नता छ भन्ने बारेमा जानकारी दिएका थिए। यसका साथै नेपालको आईटीलगायतका शैक्षिक सिलेबस अपडेट नहुनु र ढिलो अपडेट हुँदा विश्वस्तको सिप र क्षमतामा पहुँच नभएको बताए। उनले यसलाई परिमार्जन गरेर विश्व बजार अनुकूल सिलेबस तयार पार्ने र त्यसलाई नियमित परिमार्जन गर्न सुझाव समेत दिए।

कार्यक्रममा सुनिल पाण्डेले कार्यक्रमको उद्देश्य र यसले दिने अवसरहरूको बारेमा आफ्ना धारणा राखेका थिए। कार्यक्रम बालकृष्ण सुवेदीले सञ्चालन गरेका थिए ।