७२ जना निर्दोषले ज्यान गुमाए, सयौं घाइते भए । यस्तो राक्षसी सत्ता कसले बनायो ? कसले स्कूल ड्रेस लगाएर आएका नाबालकलाई टाउकोतिर निशाना बनाएर गोली चलाउन अनुमति दियो ?

मोहन मुन
मध्यरातमा तस्करको काखमा जन्मिएको सरकारले गर्ने भनेको के हो ? लुटेरा, तस्कर र भ्रष्टहरूको संरक्षण । भ्रष्टाचार, भिटिज भिसा प्रकरण लगायतका काण्डहरू नउठ्ने हैनन् ? आफन्त भित्र नपुग्दै सामसुम हुन्थ्यो । जनताको चाहना बेवास्ता गर्दै यो सरकार राम्रालाई होइन—आफ्नैलाई मात्र ठाउँ दिन्थ्यो । यो रोग नेपाली राजनीतिमा पुरानै हो । हरेक सरकारको रगतमा सिन्डिकेटको विष बगिरहेको हुन्छ ।

सामाजिक सञ्जालमा जेन-जी पुस्ताको (१३–२८ वर्ष) आक्रोश गुन्जिरहेको थियो । टिकटक र फेसबुकमा “गाउँ–गाउँबाट उठ, म हाँसेको हेर्न चाहन्छु” जस्ता गीतहरू भाइरल हुँदैथिए । नेपो किड्सको विलासिताले सडकको आगो झन् तेज बनायो । तर सरकार भने बेखबर रह्यो । विरोधलाई दबाउन सामाजिक सञ्जाल नियन्त्रण गर्ने नाटक मात्र भयो—तर जेन-जी चुप भएनन् । सेप्टेम्बर ८ मा उनीहरूले सडकमा क्रान्ति घोषणा गरे । स्कूल ड्रेसमा आएर शान्तिपूर्ण नारा लगाउने योजनामा रहेका युवाहरू प्रधानमन्त्रीको मजाकसँग झनै आक्रोशित भए । घटना थियो जेब्राक्रसमा मन्त्रीको गाडीले एक युवतीलाई दिएको ठक्कर । घाइतेको पीडा ओलीका लागि “सामान्य घटना” थियो ।

स्कूल ड्रेसमा आएर शान्तिपूर्ण नारा लगाउने योजनामा रहेका युवाहरू प्रधानमन्त्रीको मजाकसँग झनै आक्रोशित भए । घटना थियो जेब्राक्रसमा मन्त्रीको गाडीले एक युवतीलाई दिएको ठक्कर । घाइतेको पीडा ओलीका लागि “सामान्य घटना” थियो ।

सरकारले दम्भ पालेको थियो । आन्दोलनलाई तह लगाउने मनसायले संवाद आवश्यक ठानेन । विचार सुन्नुको सट्टा विरोधलाई बदनाम गर्ने मनसाय प्रकट ग¥यो । अनि जवाफस्वरूप गोली चल्यो । सडक रताम्य बन्यो । ७२ जना निर्दोषले ज्यान गुमाए, सयौं घाइते भए । यस्तो राक्षसी सत्ता कसले बनायो ? कसले स्कूल ड्रेस लगाएर आएका नाबालकलाई टाउकोतिर निशाना बनाएर गोली चलाउन अनुमति दियो ? ७२ परिवारको चित्कारले आकाश थर्किरहेछ—तै पनि हत्याराहरू निर्भयतापूर्वक हिँडिरहेछन् ।
विश्वभर जेन-जीपुस्ता भ्रष्टाचार, असमानता र अन्यायविरुद्ध उभिइरहेको छ । अमेरिका–ब्ल्याक लाइभ्स म्याटर, म्यानमार–जेनरेसन जे, नेपाल–इनफ इज इनफ—यी सबै उठेका आवाजहरू हुन् । तर सेप्टेम्बर ८ मा नेपालको सडक रगतले भिज्यो । शान्तिपूर्ण आन्दोलनलाई किन हत्याले जवाफ दिइयो ? के सत्तामा रहेका मानिसहरू अपराधी मानसिकताबाट मुक्त छैनन् ?

अमेरिका–ब्ल्याक लाइभ्स म्याटर, म्यानमार–जेनरेसन जे, नेपाल–इनफ इज इनफ—यी सबै उठेका आवाजहरू हुन् । तर सेप्टेम्बर ८ मा नेपालको सडक रगतले भिज्यो ।

४८ घण्टा नबित्दै आन्दोलन हिंसाको ज्वालामा परिणत भयो—७२ जीवन हराए, सयौं घाइते । सरकारी रवाफले मानिसहरूको आक्रोश थप बढायो । नेताका महल, पार्टी कार्यालय र सरकारी भवनहरू जले । ठूलो मानवीय, आर्थिक र सांस्कृतिक क्षति भयो । अन्ततः दोषी भाग्न खोजे—सेनाको हेलिकोप्टरमा लुकेर । देश तहसनहस भयो । सरकारी संरचनाहरू खरानीमा परिणत भए ।

आन्दोलनको दबावमा पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्की प्रधानमन्त्री बनिन्—नेपालको पहिलो महिला नेतृत्व । तर दोस्रो पुस्ताका नेताहरूमा न त आत्मग्लानी । न त कुनै हिनताबोध । देश जलेको छ तर चिन्ता छ केबल पार्टी कार्यालय जलेकोमा । पहिलो पुस्ताका नेताहरू ३ दशक पदमै टासिएझैं उनीहरूको पथ पनि उस्तै छ । यी नेताहरू आफ्ना नेताका विलासी जीवनशैली र भ्रष्टचारीहरूसँगको उठबसमा चुपचाप । लाग्छ यिनीहरू दास हुन् । यिनीहरूको मिडियालाई हर्कत फेरि “मेरो घर जलाउनेलाई चिन्नुहोस्” “फलानो पार्टीको” । यिनीहरूको हर्कत हेर्दा यसो लाग्छ देश रामराज्य थियो । राज्यले कसैको हत्या गरेन । मानौं यी प्राणीहरू निर्दोष युवाहरूको हत्यामा बेखबर छन् । ७२ परिवारको चित्कार आकाश गुन्जिरहेछ, यी नेताहरू भने मौन छन् ?

जेन-जी आन्दोलनमा सहादत भएका योद्धाहरु ।तस्विर साभार : खबरहव डटकम

के देशमा जलेका भवनहरू मात्रै हुन् ? देशको भविष्यहरू जलेको थिएनन् ? भत्केका र जलेका भवन बनाउन सकिन्छ होला नि ? के हत्या भएका सपना फर्केलान् ?

के देशमा जलेका भवनहरू मात्रै हुन् ? देशको भविष्यहरू जलेको थिएनन् ? भत्केका र जलेका भवन बनाउन सकिन्छ होला नि ? के हत्या भएका सपना फर्केलान् ? “जलेको छानो” देखाएर आँसुको खेती गर्दै गर्दा सोच त गोली चलाउन आदेश दिने तिम्रा नेता थिए ? तिम्रो जवाफदेहिता कहाँ थियो ? के तिम्रा आँसुले ७२ परिवारको रगत पखाल्न सक्छ ?

यो दुर्घटना होइन—यो हत्या हो । तीन दशकदेखि सत्ताको साँपले देशलाई विषले छोएको छ । भ्रष्टाचारको संरक्षण, तस्करहरूको शरण, र आफन्तमय सत्ताभोग । जनताको आवाजलाई दबाउन सामाजिक सञ्जाल थुनिने, विरोध चुप पारिने—यी सबै लुटतन्त्रका चालहरू थिएनन् ? सत्ता लुटेराको अड्डा बन्ने बेला सडकमा रगत बग्छ तर न्यायले मात्र हिसाब सोध्न सक्छ—हिंसाले होइन ।

जेन-जीको आक्रोश विनाश होइन, परिवर्तनको आगो हो । तर कसले यो आगोलाई सही दिशा दिने ? हत्यारालाई जोगाउने कि सत्यलाई उजागर गर्ने ? हत्याकाण्डको निष्पक्ष छानबिन र सत्य सार्वजनिक नगर्ने ?

जेन जी आन्दोलनमा छोरा गुमाएपछि भावविह्वल अवस्थामा एक आमा ।

जेन-जीको आक्रोश विनाश होइन, परिवर्तनको आगो हो । तर कसले यो आगोलाई सही दिशा दिने ? हत्यारालाई जोगाउने कि सत्यलाई उजागर गर्ने ? हत्याकाण्डको निष्पक्ष छानबिन र सत्य सार्वजनिक नगर्ने ? गोली प्रहार गर्ने र त्यो आदेश दिनेहरूलाई कानूनी कठघरामा नउभ्याउने ? पीडित परिवारलाई तत्काल राहत नदिने ? भ्रष्ट नियुक्ति र लुटतन्त्रको जालो नकाटिने ? नेताहरू—तिम्रो जलेको महलको नाटक कसैलाई चाहिँदैन । जनताको भविष्य जलेको छ र ७२ युवाको रगत अझै तातो छ । इतिहासले हिसाब माग्छ । निर्दोषको रगत बग्दा तिमी के गर्यौ—जवाफदेही बन्ने कि हत्यारालाई संरक्षण गर्ने ?

जेन-जी पुस्ता, यो तिम्रो रणभूमि हो । आक्रोशलाई विधि र सद्भावनाका साथ सक्षम शक्ति बनाऔं । राजनीति गर्छौ भने—हत्यारालाई कानूनी कठघरामा ल्याएर शुरुवात गर । पत्रकारिता गर्छौ भने—तिनका कालो अनुहार उजागर गर । ढिला नगर । ढुङ्गा जस्तो कठोर निर्णय लिनु पर्छ र त्यो निर्णय समयमै लिनु । पहिला कानूनी हिसाब पूरा गर, तब लुट र आतंकका अपराधीहरू आफैं उजागर हुन्छन् ।
न्याय नआउँदासम्म यो विद्रोह निरन्तर जलिरहनेछ ।