पोखरा, ८ जेठ । चर्को शुल्क तिरेर गुणस्तरीय शिक्षा र छात्रावासको अपेक्षा गर्दै मणिपाल शिक्षण अस्पतालमा भर्ना भएका बीएस्सी नर्सिङका विद्यार्थीहरू अहिले अमानवीय बसाइ र शोषणको शिकार बनेका छन् । एउटै साँघुरो कोठामा ८ जनासम्म कोचिनुपर्ने, भेन्टिलेसन नभएको अँध्यारो कोठामा सास फेर्नसमेत मुस्किल पर्ने र रातको समयमा छतमा गएर बस्नुपर्ने बाध्यता उनीहरूको दैनिकी बनेको छ ।

४ वर्षे कोर्सका लागि यही अवस्थामा बस्नुपर्दा विद्यार्थीहरू मानसिक र शारीरिक रूपमा थकित बनेका छन् । ‘२ जनालाई अट्ने कोठामा ८ जनासम्म राखिएको छ । कोठामा भेन्टिलेसन नै छैन, ‘एक विद्यार्थीले दुःख पोखिन्, ‘पटक–पटक गुनासो गरेपछि मात्र झ्यालमा जाली हालिएको छ । हामीलाई भेडाबाख्रा जस्तो व्यवहार गरिएको छ ।’ अर्की विद्यार्थीले भावुक हुँदै भनिन्, ‘रुममा बस्नै मन लाग्दैन । सास फेर्न नै गाह्रो हुन्छ । राति पनि छततिर गएर बस्छौं । यहाँ पढ्ने वातावरण नै छैन ।’

विद्यार्थीहरूका अनुसार ड्युटी सिफ्ट फरक–फरक भएकाले सुत्ने र उठ्ने समयसमेत मिल्दैन । भर्ना हुनुअघि कलेज प्रशासनले यस्तो अवस्थाबारे कुनै जानकारी नदिएको र भर्नापछि एकैपटक कोचेर होस्टलमा राखिएको उनीहरूको गुनासो छ । ‘यो २–४ दिनको लागि होइन, ४ वर्ष यही कोठामा बसेर बिताउनुपर्छ,’ उनीहरूले भने ।

खाना र पढाइको अवस्था पनि दयनीय
सुरुमा ६ हजार ९० रुपैयाँ तोकिएको खानाको शुल्क तीन महिनामै बढाएर ७ हजार ५ सयभन्दा माथि पुर्‍याइएको छ । विद्यार्थीहरू भन्छन्, ‘खाना न त मिठो छ, न पहिलेको भन्दा सुधार भएको छ । जबरजस्ती पैसा तिर्नुपर्छ । प्रश्न गर्ने ठाउँ पनि छैन ।’

पढाइको अवस्था झन् चिन्ताजनक छ । अस्पतालको बेसमेन्ट (अण्डरग्राउन्ड) मा कक्षाकोठा रहेको छ जहाँ दिनको ६–७ घण्टा २४ घण्टा ट्युबलाइटको उज्यालोमा, हावा नछिर्ने ठाउँमा पढ्नुपर्ने बाध्यता छ । एमबीबीएस र नर्सिङ विद्यार्थीबीच गरिने विभेदको गुनासो पनि उनीहरूले गरेका छन् ।

प्रशासनको रवैया : ‘शुल्कअनुसार सुविधा’
मणिपाल शिक्षण अस्पतालका अध्यक्ष नारायण पौडेलले भने विद्यार्थीहरूको गुनासोलाई खासै गम्भीर रूपमा लिएका छैनन् । एक सञ्चारमाध्यमसँग कुरा गर्दै उनले ‘उहाँहरूले तिरेको शुल्कअनुसार नै बसाइ मिलाएका छौं’ भन्दै थप सुविधा चाहियो भने थप शुल्क तिर्नुपर्ने बताएका छन् । यसअघि प्रिन्सिपललाई वैशाख १३ गते सामूहिक हस्ताक्षरसहित लिखित निवेदन दिँदा ‘सिनियरहरू पनि यस्तै बसेका थिए, तिमीहरूले पनि एडजस्ट गर्नुपर्छ’ भन्ने जवाफ आएको विद्यार्थीहरूले बताएका छन् ।

माफिया आरोप र आन्दोलनको चेतावनी
विद्यार्थी तथा अभिभावकहरूले मणिपाल सञ्चालक आनन्दराज बतास र नारायण पौडेललाई ‘मेडिकल तथा शैक्षिक माफिया’को आरोप लगाएका छन् । उनीहरूले राज्यको कानुन मिचेर पैसाको भरमा विद्यार्थीमाथि शोषण गरेको दाबी गरेका छन् । यसअघि पनि अस्पतालमा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मी र नर्सहरूमाथि यस्तै व्यवहार गरिएको र उनीहरूको आन्दोलन तुहाइएको आरोप छ ।

अखिल (समाजवादी)का केन्द्रीय सचिव एवम् गण्डकी प्रदेश इन्चार्ज प्रकाश बास्तोला ‘मार्शल’ले कडा चेतावनी दिएका छन् । ‘बतास र पौडेलको ज्यादती, दम्भ र पेलाई अति भयो । राज्यले कारवाही नगरे हामी विद्यार्थी संगठनहरू मिलेर कडा कारवाही गर्छौं,’ उनले भने, ‘यदि कुनै विद्यार्थीले मानसिक र शारीरिक यातना सहन नसकेर केही गरेमा त्यसको पूर्ण जिम्मेवारी मणिपाल प्रशासनको हुनेछ ।’

मणिपाल शिक्षण अस्पतालका सञ्चालकद्वय आनन्दराज बतास र नारायण पौडेल । जो न त कानुन मान्छन्, न त कसैलाई टेर्छन् ।

प्रधानमन्त्रीसमक्ष उजुरी, सीडीओले भने अनुगमन गर्ने
यो विषयमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहसमक्ष समेत उजुरी दर्ता भएको छ । सम्बन्धित निकायले अनुगमन गर्न डराएपछि प्रधानमन्त्रीलाई गुहारिएको बताइएको छ । कास्कीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रुद्रादेवी शर्माले भने यो विषयलाई गम्भीर रूपमा लिएको बताउँदै तत्काल अनुगमन टोली खटाउने र छानबिन समिति गठन गर्ने आश्वासन दिएकी छन् ।
मणिपालकै एक कर्मचारीले नाम उल्लेख नगर्ने सर्तमा भने, ‘आनन्द बतास र नारायण पौडेलले अहिलेको सरकारलाई पनि टेरेका छैनन् । यस्ता माफियालाई कारवाही नगर्ने हो भने विद्यार्थीहरूको भविष्य दुःखद् हुन सक्छ ।’

यो घटनाले निजी शिक्षण संस्थाहरूमा विद्यार्थी शोषण र अमानवीय व्यवस्थापनको मुद्दालाई फेरि एकपटक उजागर गरेको छ । विद्यार्थी, अभिभावक तथा सरोकारवालाहरूले सम्बन्धित निकायबाट छिटोभन्दा छिटो प्रभावकारी अनुगमन, सुधार र दोषीलाई कारवाहीको माग गरेका छन् ।