पोखरा, ७ वैशाख । जेनजी आन्दोलनदेखि नै विवादमा घेरिएका सुधन गुरुङ गृहमन्त्री भएपछि थप एकपछि अर्को विवादमा जोडिएका छन् । पानी बाँड्ने अभियन्ताबाट एकाएक गृहमन्त्री बन्ने उनको यात्रा प्रारम्भदेखि नै शंकास्पद देखिएको थियो ।

नेपालको आर्थिक गतिविधिदेखि फ्री तिब्बत अभियानसम्म जोडिएका गुरुङ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीमा प्रवेश गरेर गोरखाबाट सांसद निर्वाचित भएपछि ‘सप्र्राइज’का रूपमा गृहमन्त्री नियुक्त भएका थिए । उनी हामी नेपाल संस्थासँग जोडिएका थिए र उक्त संस्थामार्फत दीपक भट्ट तथा शंकर ग्रुपसँगको सम्बन्ध खुलेको थियो ।

हामी नेपालको वेबसाइटमा फ्री तिब्बत समर्थक संस्थासँग सहकार्य
हामी नेपालको आधिकारिक वेबसाइटमा ‘स्टुडेन्ट फर अ फ्री तिब्बत’लाई सहयोगी संस्थाको रूपमा उल्लेख गरिएको छ । सो संस्थाको लोगो र लिङ्क समेत वेबसाइटमा राखिएको थियो । भारतमा सक्रिय यो संस्था दलाई लामासँग मिलेर तिब्बतको स्वतन्त्रताका लागि काम गर्दै आएको छ । नेपालमा चीनविरोधी प्रदर्शनमा समेत यसको संलग्नता देखिएको थियो ।

सन् २००६ मा काठमाडौंको बौद्धमा तिब्बती युवा कर्मा ग्यास्तोले फ्री तिब्बतको माग गर्दै आत्मदाहको प्रयास गरेका थिए । उनी घाइते अवस्थामा उपचारका क्रममा मृत्यु भएपछि सो संस्थाले नेपाल सरकारविरुद्ध प्रदर्शन गरेको थियो । हामी नेपालले उक्त संस्थासँग सहकार्य गरेको विवरण वेबसाइटमै उल्लेख छ । यसबाहेक नमोबुद्धको थांग्रु गुम्बा र अमेरिकाको हिमालयन चिल्ड्रेन्स फन्डसँग पनि सम्बन्ध देखिएको छ ।

विवादित व्यापारिक समूहसँग लगानी र सम्बन्ध
गुरुङ जेनजी अभियन्ताको रूपमा सक्रिय रहँदा नै दीपक भट्ट र शंकर ग्रुपसँग नजिकिएका थिए । हामी नेपालले दीपक भट्ट, साहिल अग्रवाल र सुलभ अग्रवाललाई सामाजिक अभियानमा सहयोग गरेबापत सम्मान गरेको थियो । तर पछि खुलेअनुसार गुरुङ उनीहरूको लगानी रहेको कम्पनीमा साझेदार नै रहेका छन् ।

स्टार माइक्रो इन्स्योरेन्स प्रालिः भट्ट र शंकर समूहको लगानी रहेको यस कम्पनीमा गुरुङको समेत लगानी रहेको पाइएको छ । नेपाल बीमा प्राधिकरणमा आफू अनुकूल नेतृत्व पुर्‍याएर हिमालयन रिइन्स्योरेन्स र स्टार माइक्रो इन्स्योरेन्सलाई अनुमति दिलाएको आरोप छ ।

लिबर्टी माइक्रो लाइफ इन्स्योरेन्सः यसमा गुरुङको नाममा २५ हजार कित्ता शेयर रहेको खुलासा भएको छ । तर उनले यो लगानी सम्पत्ति विवरणमा खुलाएका छैनन् ।

अहिले दीपक भट्ट हिमालयन रिइन्स्योरेन्समा आम नागरिकको लगानी जोखिममा पार्ने, सम्पत्ति शुद्धीकरणजस्ता आरोपमा हिरासतमा छन् । गुरुङले उक्त समूहको इन्स्योरेन्स कम्पनीमा लगानी लुकाएको पुष्टि भएको छ ।

प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीपरिषद् कार्यालयले सार्वजनिक गरेको सम्पत्ति विवरणमा गुरुङले होप होल्डिङ्स प्रालि, लगुम प्रिमियम अपार्टमेन्ट र एड्भेन्चर भिल्ला प्रालिमा लगानी उल्लेख गरेका छन् । तर स्टार माइक्रो इन्स्योरेन्सको शेयरबारे कुनै उल्लेख छैन । डन न्यूजले प्राप्त गरेको स्टारको शेयर लगतमा नागरिकता नम्बर र बाबुको नामसहित गुरुङको नाम स्पष्ट देखिएको छ ।

सम्पत्ति विवरणमा लुकाइ र निजी गाडी प्रकरण
सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक भएदेखि नै स्रोतबारे प्रश्न उठिरहेको थियो । स्टारको शेयर लगत र उनको सम्पत्ति विवरणले लगानी लुकाएको पुष्टि गरेको छ । गृहमन्त्री नियुक्त भएपछि सरकारी गाडी नचढ्ने घोषणा गरेका गुरुङले निजी रातो कार प्रयोग गर्दै आएका छन् । उक्त कार उनको लगानी रहेको कम्पनीको नाममा छ । दोस्रो कारबारे उनले अझै सार्वजनिक गरेका छैनन् ।

जेनजी आन्दोलनमा शंकास्पद भूमिका
जेनजी आन्दोलनको दोस्रो दिन (भदौ २४) मा भएको ध्वंसात्मक गतिविधिमा गुरुङ र हामी नेपालको भूमिका शंकास्पद देखिएको थियो । गौरीबहादुर कार्की आयोगको प्रतिवेदनमा समेत उल्लेख छ तर विस्तृत अनुसन्धान भएको छैन ।

शंकर ग्रुप र दीपक भट्टको प्रभाव
शंकर समूह र दीपक भट्टले नीति निर्माण तहदेखि राजनीतिक तहसम्म प्रभाव पारेर बीमा क्षेत्रमा पकड बनाएको आरोप छ । २०७९ मा जीवन बीमा र पुनर्बीमा क्षेत्रमा उनीहरूको लगानी बढेको थियो । गार्डियन, क्रेस्ट, लिबर्टी, नेपाल माइक्रो, प्रोटेक्टिभ, स्टार र ट्रस्ट माइक्रो इन्स्योरेन्सजस्ता कम्पनीले अनुमति पाए पनि लगानीकर्ता शंकर र भट्ट समूहकै थिए । गुरुङको लगानी यही समूहका दुई कम्पनीमा देखिएको छ ।

यो समूहले केपी ओली, पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड र शेरबहादुर देउवा जुनसुकै प्रधानमन्त्री भए पनि आफू अनुकूल निर्णय गराएको आरोप लाग्दै आएको छ । कोरोनाकालमा हिमालयन रिइन्स्योरेन्सलाई अनुमति, चकलेट भन्सार दर घटाउने, गाडी आयातमा छुट, स्टक एक्सचेन्ज अनुमतिजस्ता निर्णयमा उनीहरूको प्रभाव देखिएको थियो ।

हामी नेपालको मुख्य दाता विवादित
पारदर्शिता र जवाफदेहिता माग्ने हामी नेपालको मुख्य सहयोगी शंकर समूह र इन्फिनिटी होल्डिङ्स (दीपक भट्ट) रहेको देखिन्छ । उनीहरूलाई संस्थाले सम्मान समेत गरेको थियो । संस्थाले ५४ करोड सहयोग प्राप्त गरेको र ६३ लाख ५२ हजार बाँकी रहेको विवरण फेला परे पनि विस्तृत स्रोत र खर्च विवरण सार्वजनिक गरेको छैन ।

जेनजी आन्दोलनमा उदय र राजनीतिक भूमिका
२०७२ अघि रेस्टुरेन्ट व्यवसायी र डीजे रहेका गुरुङ भूकम्पमा आफन्त बालकको मृत्युपछि राहत कार्यमा लागे । २०१५ बाट सक्रिय हामी नेपाल २०२० मा दर्ता भयो । सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्धपछि नेपो अभियानबाट जेनजी आन्दोलन सुरु भयो ।

सोमबार शान्तिपूर्ण आन्दोलनमा १९ जनाको मृत्युपछि मिराज ढुंगाना समूह बाहिरिए र गुरुङ हाबी भए । भारतीय मिडियाले उनलाई मुख्य नेता भनेर प्रचार ग¥यो । उनले सुशीला कार्कीलाई प्रधानमन्त्रीको रूपमा इन्डोर्स गरे । बालेन शाह र प्रधानसेनापति अशोक सिग्देलसँग समेत छलफल भए । अन्ततः कार्की अन्तरिम प्रधानमन्त्री बनेपछि गुरुङले खुट्टा ढोगेर शपथ समारोहमा भाग लिए ।

पारदर्शिता माग्ने संस्था र अभियन्ताबाट गृहमन्त्री बनेका सुधन गुरुङको फ्री तिब्बत सम्बन्ध, विवादित व्यापारिक घरानासँगको लगानी, सम्पत्ति लुकाउने र जेनजी आन्दोलनमा शंकास्पद भूमिकाले उनलाई निरन्तर विवादको घेरामा पारेको छ ।