पोखरा, २४ भदौ । सन् १९९७ देखि २०१२ सम्म जन्मिएका जेनजी पुस्ताले भ्रष्टाचार र सामाजिक सञ्जाल बन्दको विरोधमा सुरु गरेको आन्दोलन देशभर फैलिएको छ ।

सोमबार काठमाडौंको बानेश्वरमा १७ जना र इटहरीमा २ जना गरी १९ जनाको ज्यान गएपछि आक्रोशित युवाहरू मंगलबार राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरूका घर, मन्त्रीहरूका निवास र पार्टी कार्यालयहरूलाई निशाना बनाएर आगजनी, तोडफोड र ढुंगामुढामा उत्रिएका छन् । यो आन्दोलन काठमाडौंबाट सुरु भएर सातै प्रदेशका मुख्य सहर हुँदै जिल्ला–जिल्लामा फैलिएको छ, जसले गर्दा विभिन्न जिल्लामा कफ्र्यू लगाइएको छ ।

नेताहरूका घर र कार्यालयहरूमा आक्रमणका घटनाहरू
प्रदर्शनकारीहरूले प्रमुख राजनीतिक दलका नेताहरू र मन्त्रीहरूका घरहरूलाई मुख्य लक्ष्य बनाएका छन् । नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाको बूढानीलकण्ठस्थित निवासमा मंगलबार बिहान साढे ११ बजेदेखि आगजनी भएको छ । मुख्य गेट फुटाएर घरभित्र प्रवेश गरेका प्रदर्शनकारीहरूले आगो लगाएपछि घरबाट कालो धुवाँको मुस्लो उडेको थियो । देउवाको अवस्था भने खुलेको छैन । यसैगरी, देउवाकी पत्नी तथा परराष्ट्रमन्त्री डा. आरजु राणा देउवाको धनगढीस्थित घरमा पनि आगजनी भएको छ, जसमा धनगढी उपमहानगरपालिका–४ बसपार्क पछाडिको निर्माणाधीन घरमा टायर बालिएको थियो । आरजु देउवा अध्यक्ष रहेको ललितपुरस्थित युलेन्स स्कुलमा पनि आगजनी भएको छ, जसलाई प्रहरीले दमकल पठाएर नियन्त्रणमा ल्याएको थियो ।

निवर्तमान गृहमन्त्री तथा कांग्रेस नेता रमेश लेखकको नैकापस्थित घरमा पनि प्रदर्शनकारीहरूले तोडफोड र आगजनी गरेका छन् । हिजोमात्रै पदबाट राजीनामा दिएका लेखकको घरमा टायर बाल्ने र सामान निकालेर जलाउने काम भएको थियो, जसलाई प्रहरीले अश्रुग्यास प्रहार गरेर नियन्त्रण गरेको थियो । कांग्रेस महामन्त्री गगन थापाको काठमाडौंको रातोपुलस्थित घरको गेट र झ्यालमा तोडफोड भएको छ । यसैगरी, कांग्रेसको सानेपास्थित केन्द्रीय कार्यालयअगाडि प्रदर्शनकारीहरूले नाराबाजी गर्दै पार्टी कार्यालयमा रहेको मोटरसाइकलमा आगजनी गरेका छन् । सुदूरपश्चिम प्रदेशका मुख्यमन्त्री कमलबहादुर शाह (कांग्रेस) को गाडीमा पनि आगजनी भएको छ ।

नेकपा एमालेका नेताहरू पनि प्रदर्शनकारीहरूको निशानामा परेका छन् । एमालेको च्यासलस्थित केन्द्रीय कार्यालयमा तोडफोड भएको छ भने झापाको बिर्तामोडस्थित पार्टी कार्यालयमा पनि आगजनी र तोडफोड भएको छ । एमाले सचिव रघुवीर महासेठको जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–९ भरमपुरीस्थित घरमा ढुंगामुढा भएको छ । उपप्रधान तथा अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलको भैसेपाटीस्थित घरमा ढुंगामुढा गरिएको छ भने नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर विश्व पौडेलको सोही स्थानको घरमा पनि ढुंगामुढा भएको छ ।

नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ’प्रचण्ड’ को खुमलटारस्थित निवासमा तोडफोड र ढुंगामुढा भएको छ । सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङको ललितपुरको सुनाकोठी (ढोलाहिटी) स्थित घरमा आगजनी र तोडफोड भएको छ, जसलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको थियो । ऊर्जामन्त्री दीपक खड्काको बूढानीलकण्ठस्थित घरमा पनि आगजनी भएको छ । यसबाहेक, काठमाडौंको कीर्तिपुर नगरपालिका कार्यालयमा आगजनी भएको छ भने पत्रकार टीकाराम यात्रीको बा ७ च १९८० नम्बरको गाडी खुमलटार जाँदै गर्दा तोडफोड भएको छ ।

आन्दोलनको दबाबमा मन्त्रीहरूले राजीनामा दिन थालेका छन् । कृषिमन्त्री रामनाथ अधिकारीले राजीनामा दिइसकेका छन् भने खानेपानीमन्त्री प्रदीप यादवले राजीनामा दिने तयारी गरेका छन् । कांग्रेसका मन्त्रीहरूले सामूहिक छलफल गरी राजीनामा दिने तयारी गरेको एक मन्त्रीले बताएका छन् ।

आन्दोलन चर्किएपछि विभिन्न जिल्लामा कफ्र्यू लगाइएको छ । काठमाडौं, ललितपुर, भक्तपुर, काभ्रे, चितवन, विराटनगर, पर्सा, रूपन्देहीलगायत जिल्लाका केही भागमा कफ्र्यू जारी छ । कास्की जिल्ला प्रशासन कार्यालयले पोखरामा बिहान १० बजेदेखि राति १० बजेसम्म कफ्र्यू आदेश जारी गरेको छ, जसमा पोखरा महानगरपालिकाका वडा नम्बर ९, २, १ र ६ पर्छन् । कफ्र्यू अवधिमा धर्ना, जुलुस, सभा र प्रदर्शन निषेध गरिएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्थाहरूको प्रतिक्रिया
सोमबारको घटनामा १९ जनाको मृत्यु भएपछि अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले ध्यानाकर्षण भएको जनाएका छन् । एम्नेष्टि इन्टरनेशनलले प्रहरीको अवैध बल प्रयोगको भत्र्सना गर्दै स्वतन्त्र अनुसन्धान र दोषीहरूलाई फौजदारी कारबाहीको माग गरेको छ । एम्नेष्टि नेपालका निर्देशक निराजन थपलियाले अधिकतम संयम अपनाउन आग्रह गरेका छन् । संयुक्त राष्ट्रसंघ मानव अधिकारकी प्रवक्ता रभिना शामदोसानीले पारदर्शी अनुसन्धानको माग गर्दै सुरक्षा निकायलाई बल प्रयोगसम्बन्धी सिद्धान्त पालना गर्न अनुरोध गरेकी छन् । युनिसेफले बालबालिकाविरुद्धको हिंसा अस्वीकार्य भएको बताउँदै यसलाई तुरुन्त रोक्न आग्रह गरेको छ ।

यो आन्दोलनले राजनीतिक दलहरू र सरकारलाई ठूलो दबाब दिएको छ, र प्रदर्शनकारीहरूले सरकारी कार्यालयहरू तथा नेताहरूका निवासहरूलाई लक्षित गर्दै आन्दोलनलाई तीव्र बनाएका छन् । स्थिति नियन्त्रणमा ल्याउन प्रहरीले अश्रुग्यास र अन्य उपाय अपनाए पनि आन्दोलन फैलिँदै गएको छ ।