पोखरा, २३ जेठ । पछिल्लो तीन वर्षको अवधिमा गण्डकी प्रदेशमा भएका ठूला सहकारी घोटालाहरूको पर्दाफास गर्दै राज्यलाई अर्बौं रुपैयाँको आर्थिक क्षतिबाट बचाउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका वित्तीय विश्लेषक निर्मल गौतम अब औपचारिक रूपमा राजनीतिमा प्रवेश गरेका छन्।

बैंक तथा वित्तीय क्षेत्रमा अधिकृत स्तरमा पाँच वर्षसम्म कार्यरत रही कम्पनी सचिवको जिम्मेवारीसमेत सम्हालिसकेका गौतम २०७९ सालदेखि गण्डकी प्रदेशको सहकारी रजिस्ट्रारको कार्यालयमा वित्तीय विश्लेषक र परामर्शदाताका रूपमा कार्यरत थिए। सो अवधिमा उनले सहकारीका जटिल घोटालाहरूको प्रारम्भिक छानबिन गर्नुका साथै नेपाल प्रहरीलाई विशेषज्ञ सेवा प्रदान गर्दै आएका थिए।

गौतमको राजनीतिक यात्रा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)बाट सुरु भएको छ। कुश्मा नगरपालिकाको नगर अधिवेशनबाट निर्वाचित भएपछि उनलाई राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको केन्द्रीय महाधिवेशन प्रतिनिधिको रूपमा पठाइएको सो पार्टीको पर्वत शाखाले जनाएको छ। सहकारी क्षेत्रमा उनले निर्वाह गरेको भूमिका र उनले उजागर गरेका तथ्यहरूलाई उच्च चासोका साथ हेरिएको छ।

निर्भीक अनि निडर गौतमको यो राजनीतिक कदमले समग्र नीति निर्माण, दीर्घकालीन समस्या समाधान र अवैध धनलाई राज्यकोषमा फिर्ता ल्याउने संरचना तयार गर्न मद्दत पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

सहकारी संस्थाहरूलाई माध्यम बनाई बचतकर्ता र सेयर सदस्यहरूको अर्बौं रुपैयाँ हिनामिना गरिएको तथ्य उनले बाहिर ल्याएका थिए। उनले प्रस्तुत गरेका प्रतिवेदनहरूले बचतकर्ताको रकम मात्र नभई, सहकारीको आडमा अर्बौं रुपैयाँको ‘कालोधन’ सिर्जना गरिएको डरलाग्दो तथ्यसमेत उजागर गरेका छन्। उनको राजनीतिक प्रवेशलाई सहकारी मार्फत सिर्जित सो कालोधनलाई नीतिगत व्यवस्था गरी राज्यको ढुकुटीमा फिर्ता ल्याउने र सहकारी पीडितहरूलाई न्याय दिलाउने एक अवसरको रूपमा हेरिएको छ।

गौतमले पछिल्लो तीन वर्षमा कुल २७ वटा सहकारी संस्थाको विस्तृत वित्तीय विश्लेषण तथा छानबिन गरेका छन्। उनले नियमनकारी निकायमा पेस गरेका प्रतिवेदनहरू अनुसार ती सहकारीहरूमा कुल ८ अर्ब ९ करोड १६ लाख ५८ हजार ४९ रुपैयाँ हिनामिना भएको पाइएको छ। हाल यी प्रतिवेदनहरू कार्यान्वयन र कारबाहीको चरणमा रहेका छन्। यद्यपि, सरकारसँग हालसम्म सहकारीमा कति बचतकर्ताको रकम जोखिममा छ भन्ने यकिन तथ्याङ्क नहुनु दुःखद पक्ष हो।

निर्मल गौतमले प्रस्तुत गरेका प्रतिवेदनहरूले बचतकर्ताको रकम मात्र नभई, सहकारीको आडमा अर्बौं रुपैयाँको ‘कालोधन’ सिर्जना गरिएको डरलाग्दो तथ्यसमेत उजागर गरेका छन्।

यसअघि सहकारी समस्या समाधानका लागि गठित संसदीय छानबिन समितिमा ‘प्राइम बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्था’ मात्र समावेश गरिएको थियो। गौतमको प्रतिवेदनले बचतकर्ताको रकम हिनामिनाबाहेक १ अर्ब ९८ करोड ३२ लाख ६५ हजार ७८८ रुपैयाँ कालोधन सिर्जना गरी करोडौं राजस्व छलीमा सहकारीलाई माध्यम बनाइएको तथ्यसमेत उठाएको छ। यसरी छोटो अवधिमा आठ अर्बभन्दा बढीको घोटाला उजागर गर्ने विश्लेषक गौतमलाई राज्यले उचित सुरक्षाको प्रबन्ध मिलाउन नसकेको गुनासोसमेत उत्तिकै छ।

• वित्तीय विश्लेषक गौतमले छानबिन गरेका प्रमुख सहकारीहरू र तिनमा भएको हिनामिनाको विवरण यस प्रकार छः
  १. प्राईम बहुउद्देश्यीय बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, पोखराः १ अर्ब ५४ करोड १५ लाख ८ हजार १४२ रुपैयाँ ८५ पैसा।
  २. कुमारी बहुउद्देश्यीय बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, बेनी म्याग्दीः १ अर्ब ४९ करोड ४४ लाख ४३ हजार ७८ रुपैयाँ ५१ पैसा।
  ३. ईमेज बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, बागलुङः १ अर्ब ३३ करोड ९२ लाख ५० हजार ३१४ रुपैयाँ।
  ४. पोखरा बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, पोखराः ८८ करोड ७० लाख ९८ हजार ९६२ रुपैयाँ ३ पैसा।
  ५. मित्र मिलन बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, पोखराः २६ करोड ८६ लाख ६४ हजार ६४६ रुपैयाँ ७१ पैसा।
  ६. सिद्ध बहुउद्देश्यीय बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, तनहुँः २३ करोड ८ लाख ४३ हजार २१३ रुपैयाँ ७९ पैसा।
  ७. तपाई हाम्रो बहुउद्देश्यीय बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, पर्वतः २९ करोड ९८ लाख ५० हजार ८१० रुपैयाँ २३ पैसा।
  ८. वैशाली कृषी सहकारी संस्था, कुश्माः १८ करोड ७६ लाख ३० हजार ५८२ रुपैयाँ ४८ पैसा।
  ९. धनुष बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, पोखराः १७ करोड ६० लाख ७३ हजार ६५५ रुपैयाँ १५ पैसा।
  १०. मादी मिदिम बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, लमजुङः १७ करोड ४६ लाख ५९ हजार ४०२ रुपैयाँ २६ पैसा।
  ११. सिद्धार्थ गौतम बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, पोखराः १७ करोड ९ लाख ११ हजार २०६ रुपैयाँ।
  १२. छिपछिपे उपभोक्ता सहकारी, कावासोतीः १६ करोड ५८ लाख ९२ हजार २६१ रुपैयाँ २५ पैसा।
  १३. बार्दली बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, कास्कीः १४ करोड १२ लाख २५ हजार ३०१ रुपैयाँ ८१ पैसा।
  १४. सिटिजन बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, पोखराः १२ करोड २९ लाख ८४ हजार ८६४ रुपैयाँ ११ पैसा।
  १५. माता पाथीभरा बहुउद्देश्यीय सहकारी, कुश्माः ११ करोड ११ लाख ९० हजार ३२२ रुपैयाँ ८४ पैसा।
  १६. जनकल्याण बचत तथा ऋण सहकारी संस्था (डादी सेवा केन्द्र), लमजुङः ११ करोड २२ लाख ८१ हजार ८४४ रुपैयाँ ९४ पैसा।
  १७. कालिका बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, लमजुङः १० करोड ६७ लाख ६९ हजार २१० रुपैयाँ।
  १८. सिटि बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, पोखराः १० करोड ४३ लाख ६१ हजार ७२४ रुपैयाँ २५ पैसा।
  १९. सनराईज बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, गोरखाः १० करोड २५ लाख ८९ हजार ५३२ रुपैयाँ ३६ पैसा।
  २०. ग्रामिण बिकास कृषी सहकारी संस्था, कुश्माः ९ करोड १ लाख ५० हजार २६६ रुपैयाँ ८५ पैसा।
  २१. सुनौलो भबिष्य बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, लमजुङः ६ करोड ५४ लाख ७२ हजार १९२ रुपैयाँ ३४ पैसा।
  २२. नागढुंगा बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, फलेवासः ५ करोड ४४ लाख ५६ हजार ७०१ रुपैयाँ।
  २३. सुर्योदय बचत तथा ऋण सहकारी संस्था (बिरुवा सेवा केन्द्र) : ३ करोड ६६ लाख ९३ हजार २३९ रुपैयाँ ५६ पैसा।
  २४. संघर्षशिल बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, पोखराः २ करोड ९६ लाख ९६ हजार ७०९ रुपैयाँ ४१ पैसा।
  २५. विन्ध्यावासिनी बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, पोखराः ७६ लाख ९५ हजार ९८६४ रुपैयाँ ७५ पैसा।

यसबाहेक, भिमाद बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, तनहुँमा ऋणीहरूको उजुरीउपरको छानबिनसहित विस्तृत अनुगमनको प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ।

निर्भीक अनि निडर गौतमको यो राजनीतिक कदमले समग्र नीति निर्माण, दीर्घकालीन समस्या समाधान र अवैध धनलाई राज्यकोषमा फिर्ता ल्याउने संरचना तयार गर्न मद्दत पुग्ने विश्वास गरिएको छ। उनको प्रखर वित्तीय विश्लेषण क्षमताले सहकारी पीडितहरूका लागि न्याय दिलाउन र देशको समृद्धिमा कोसेढुङ्गा सावित हुने अपेक्षासहित धेरैले उनको आगामी राजनीतिक यात्राको सफलताको कामना गरेका छन्।