पोखरा, ५ चैत । चुनावी हारपछि नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले नैतिक आधारमा उपसभापति विश्वप्रकाश शर्मालाई राजीनामा बुझाएका छन् । पार्टीका धेरै नेताहरूले राजीनामा नदिन दबाब दिए पनि उनले जिम्मेवारी लिदैं राजीनामा दिएका हुन् । राजीनामाबारे केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकले निर्णय गर्नेछ, जुन शुक्रबार बोलाइएको छ।

वि.सं. २०८२ फागुन २१ गते भएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा गगन थापा सर्लाही–४ बाट रास्वपाका डा. अमरेशकुमार सिंहसँग पराजित भए। यसअघि उनी काठमाडौं–४ बाट पटक–पटक निर्वाचित हुँदै आएका थिए।

नेपाली कांग्रेस नेपालको प्रजातन्त्रको प्रमुख धरोहर र सबैभन्दा पुरानो राजनीतिक दल हो। यो पार्टी भ्रष्टाचारले लिप्त र मक्किएको अवस्थामा पुगेको थियो। गगन थापाले सभापति बनेर यसलाई उठाउने, सुधार्ने र बचाउने प्रयास गरे तर पछिल्लो प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पार्टीले इतिहासकै सबैभन्दा कमजोर नतिजा ल्याउँदा उनले नैतिक जिम्मेवारी लिँदै सभापति पदबाट राजीनामा दिएका हुन् ।

स्थापना र विभाजन–एकताको इतिहास
नेपाली कांग्रेसको जन्म वि.सं. २००३ असोज १८ मा बीपी कोइरालाको पहलमा भारतबाट भएको थियो। वि.सं. २००६ चैत २७ मा नेपाल राष्ट्रिय कांग्रेस र नेपाल प्रजातन्त्र कांग्रेसको एकीकरणबाट औपचारिक रूपमा नेपाली कांग्रेस स्थापना भयो। यो पार्टीले राणा शासनविरुद्ध २००७ क्रान्ति, २०४६ को जनआन्दोलन र २०६२/६३ को दोस्रो जनआन्दोलनमा निर्णायक भूमिका निर्वाह ग¥यो।

तर स्थापनादेखि नै गुटबन्दी र विभाजनको इतिहास छः

२००९ तिरै बीपी र मातृका प्रसाद कोइराला बीच मतभेदले पार्टी विभाजित भयो।
२०५९ मा शेरबहादुर देउवालाई पार्टीबाट निष्कासन गरेपछि उनले नेपाली कांग्रेस (प्रजातान्त्रिक) गठन गरे। यो ठूलो विभाजन थियो। पछि वि.सं. २०६४ मा एकीकरण भयो।

हालका वर्षहरूमा पनि गुटगत द्वन्द्व चर्कियो। विशेष महाधिवेशनबाट गगन थापा सर्वसम्मत सभापति चुनिए, जसले पार्टीमा नयाँ आशा जगाएको थियो।

स्थापनादेखिका प्रमुख निर्वाचन सफलता र असफलता:
नेपाली कांग्रेसले तीन पटक बहुमत प्राप्त गरेको एक मात्र दल हो। प्रमुख निर्वाचनहरू यस प्रकार छन्ः

आम निर्वाचन २०१५ (फागुन ७ देखि चैत २० सम्म): १०९ सिटमध्ये ७४ जितेर दुईतिहाइ बहुमत। बीपी कोइराला पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री बने। (ठूलो सफलता)
आम निर्वाचन २०४८ः २०५ सिटमध्ये ११० जितेर बहुमत। गिरिजाप्रसाद कोइराला प्रधानमन्त्री। (सफलता)
मध्यावधि निर्वाचन २०५१ः ८३ सिट, दोस्रो स्थान। (असफलता)
आम निर्वाचन २०५६ः १११ सिट जितेर बहुमत। कृष्णप्रसाद भट्टराई प्रधानमन्त्री, पछि गिरिजाप्रसाद। (सफलता)
संविधानसभा निर्वाचन २०६४ः दोस्रो स्थान।
संविधानसभा निर्वाचन २०७०ः १९६ सिट जितेर पहिलो। सुशील कोइराला प्रधानमन्त्री। (सफलता)
प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०७४ः ६३ सिट, दोस्रो।
प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०७९ः ८९ सिट (प्रत्यक्ष ५७, समानुपातिक ३२), पहिलो दल।
प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०८२ (फागुन २१ गते): प्रत्यक्षमा १८, समानुपातिकमा २० गरी जम्मा ३८ सिट मात्र। रास्वपाले झन्डै दुईतिहाइ (१८२ सिट) जित्दा कांग्रेस इतिहासकै सबैभन्दा कमजोर अवस्थामा। (ठूलो असफलता)