”गण्डकीमा १७ लाख ८९ हजार ४ सय ११ मतदाता रहेकामा ८ लाख ६४ हजार ४ सय ५२ पुरुष र ९ लाख २४ हजार ९ सय ४८ महिला मतदाता छन् । स्थानीय तह निर्वाचनमा पौने दुई करोड मतदाता, सबैभन्दा धेरै काठमाडौं महानगरमा ३ लाख, कम मनाङको नार्पाभूमि गाउँपालिकामा ४ सय ४८ जना’

काठमाडौं, १४ चैत । निर्वाचन आयोगले आइतबार सार्वजनिक गरेको अन्तिम सूचीअनुसार यसपटक ३६ लाख ६१ हजार २ सय ९९ मतदाता थपिएका छन् । वैशाख ३० गते हुने स्थानीय तहको निर्वाचनमा १ करोड ७७ लाख ३३ हजार ७ सय २३ जना मतदाताले भाग लिदैंछन् ।

२०७४ सालको स्थानीय निर्वाचनमा १ करोड ४० लाख ७२ हजार ४ सय २४ मतदाता भएकोमा पछिल्लो पाँच वर्षमा ३५ लाख ६१ हजार २ सय ९९ मतदाता थपिएका हुन् । माघ २४ गते स्थानीय तहको निर्वाचनको मिति घोषणा भएसँगै आयोगले नामावली संकलन कार्य स्थगित गरेको थियो । माघ २४ गतेसम्म सूचीकृत भएका नागरिकहरुले यसपटकको स्थानीय तह निर्वाचनमा भाग लिन पाउने छन् ।

निर्वाचन आयोगको प्रवक्ता शालिग्राम शर्मा पौडेलका अनुसार माघ २४ गतेसम्म संकलन भएका नामावलीलाई वडा तहसम्म छानबिन गरी आयोगले अन्तिम नामावली आइतबार सार्वजनिक गरेको हो । जसमा मतदातामा पुरुषको संख्या बढि देखिएको छ । मुलुकमा पुरुषभन्दा महिलाको जनसंख्या बढी भए पनि मतदातामा भने पुरुषको संख्या बढी देखिएको हो । आयोगका अनुसार ८९ लाख ९२ हजार १० जना पुरुष र ८७ लाख ४१ हजार ५ सय ३० जना महिला मतदाता छन् । यस्तै यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यक समुदायका मतदाता १ सय ८३ जना छन् ।

पाँच वर्षयता यो समुदायका ३९ जना मतदाता थपिएका छन् । २०७४ को स्थानीय तह निर्वाचनमा पुरुष मतदाता महिलाभन्दा ८६ हजार २६ जना धेरै थिए । ‘जनसंख्यामा जस्तै मतदातामा पनि महिला बढी हुनुपर्ने हो तर कम देखिएका छन्,’ आयोगका पूर्वप्रमुख निर्वाचन आयुक्त नीलकण्ठ उप्रेतीले भने, ‘महिलाले घर व्यवहार सम्हाल्नुपर्ने र केहीको नागरिकता नभएकाले फोटोसहितको मतदाता परिचयपत्र बनाउन समस्या भएको हुन सक्छ ।’

मतदाता सबैभन्दा बढी मोरङमा ७ लाख १५ हजार २ सय २३ जना छन् भने सबैभन्दा कम मनाङमा ६ हजार ४ सय ९६ जना रहेको आयोगले जनाएको छ । झापामा ६ लाख ४६ हजार २ सय ३४ र काठमाडौंमा ६ लाख ३७ हजार ७ सय ७५ जना छन् । स्थानीय तहअनुसार काठमाडौं महानगरमा सबैभन्दा बढी ३ लाख २ सय ४२ मतदाता छन् । पोखरामा २ लाख ७ हजार, भरतपुरमा १ लाख ८५ हजार मतदाता छन् । सबैभन्दा कम मनाङको नार्पाभूमि गाउँपालिकामा ४ सय ४८ जना मतदाता छन् ।

अघिल्लो स्थानीय तह निर्वाचनयता साढे ३६ लाख मतदाता बढेको प्रमुख निर्वाचन आयुक्त दिनेश थपलियाले बताए । ‘नागरिकता बनाउनेबित्तिकै जिल्ला प्रशासन र इलाका प्रशासनमा मतदाता नामावली दर्ता गराउनुपर्ने व्यवस्थाले मतदाता बढाउन सहयोग ग¥यो, १८ वर्ष पुगेकालाई निर्वाचनको अघिल्लो दिनसम्म पनि मतदातामा सहभागी गराउँदा संख्या बढेको छ,’ उनले भने ।

स्थानीय तह निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै आयोगले मंसिर १७ देखि एक महिना मतदाता नामावली संकलन अभियान चलाएको थियो । यस्तै आयोगले माघ २५ देखि मतदाता नामावली संकलन रोकेर विवरण अद्यावधिक गर्न सुरु गरेको थियो ।

कुल मतदाता पुरुष बढी भए पनि वाग्मती, गण्डकी र सुदूरपश्चिममा भने महिला मतदाता बढी छन् । प्रदेशगत रूपमा सबैभन्दा बढी मतदाता वाग्मती प्रदेशमा छन् । आयोगका अनुसार वाग्मतीमा ३४ लाख १२ हजार ८ सय ६९ जना छन् । यसमध्ये पुरुष १७ लाख ४ हजार ८ सय ९८ र महिला १७ लाख ७ हजार ९ सय ४२ जना छन् ।

प्रदेश १ मा ३३ लाख ४७ हजार ३ सय ८४ मतदाता रहेकामा पुरुष १६ लाख ९९ हजार र महिला १६ लाख ४७ हजार छन् । मधेस प्रदेशमा ३३ लाख ३१ हजार १ सय ७० मतदातामध्ये १७ लाख ९७ हजार ९ सय ४५ पुरुष मतदाता छन् । गण्डकीमा १७ लाख ८९ हजार ४ सय ११ मतदाता रहेकामा ८ लाख ६४ हजार ४ सय ५२ पुरुष र ९ लाख २४ हजार ९ सय ४८ महिला मतदाता छन् ।

लुम्बिनीमा ३२ लाख १९ हजार ४ सय ५७, कर्णालीमा १० लाख १ हजार २ सय ८२ मतदाता रहेको आयोगले जनाएको छ । सुदूरपश्चिममा १६ लाख ३२ हजार १ सय ५० मतदातामध्ये ८ लाख ६ सय ६२ पुरुष र ८ लाख ३१ हजार ४ सय ७० महिला मतदाता छन् ।

निर्वाचन आयोगका अनुसार १ सय ८३ जना यौनिक तथा अल्पसंख्यक समूहका मतदाता रहेकामा मधेस प्रदेशमा सबैभन्दा बढी ६७ जना छन् । सबैभन्दा कम कर्णालीमा ३ जना छन् । प्रदेश १ मा २३, वाग्मतीमा २९, गण्डकीमा ११, लुम्बिनीमा ३२ र सुदूरपश्चिममा १८ जना यौनिक तथा अल्पसंख्यक समूहका मतदाता छन् ।