सर्लाही, १३ साउन । देशमा नयाँ पुस्ताको अपेक्षा बोकेको भनिएको ‘जेनजी’ सरकार गठन भए पनि नेपाली किसानको दयनीय अवस्थामा भने कुनै परिवर्तन आउन सकेको छैन। खेतीपातीको मुख्य सिजनमै रासायनिक मल नपाएर सास्ती भोगिरहेका अन्नदाता किसानहरू मल ल्याउन भारत जाँदा पक्राउ परी जेल जीवन बिताउन बाध्य हुनु वर्तमान सरकारको ठूलो असफलता र चरम लापरबाहीको पेचिलो उदाहरण बनेको छ।

सर्लाहीको बलरा नगरपालिकाका किसान सुरेशप्रसाद सिंह र नागेन्द्रप्रसाद सिंह नेपालमा समयमै मल नपाएपछि बाध्य भएर सीमावर्ती भारतीय बजार सोनवर्साबाट जम्मा २ बोरा युरिया र डीएपी मल किनेर फर्किँदै थिए। तर, आफ्नै खेतमा हाल्ने थोरै मल ल्याउने क्रममा उनीहरूलाई भारतीय सुरक्षा निकायले पक्राउ गर्‍यो।

अहिले उनीहरू कुनै आपराधिक गतिविधि वा तस्करीजस्तो ठूलो कसुरमा होइन, बल्कि सामान्य खेतीपातीका लागि मल जोहो गर्न खोज्दा बिहारको सीतामढीस्थित डुमरा जेलमा २० दिनभन्दा बढी समयदेखि बन्दी हुनुपरेको छ। यो घटनाले राज्यसत्तामा जोसुकै आए पनि नेपाली किसानको भाग्य र भविष्य सधैँ अन्धकार नै रहने हो भन्ने प्रश्न उब्जाएको छ।

यसैबीच, नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री प्रदीप पौडेलले एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै भारतीय जेलमा रहेका यी दुई नेपाली किसानको अविलम्ब रिहाइका लागि सरकारसँग जोडदार माग गर्नुभएको छ।

‘मल गोदाममा र किसान जेलमा हुनु अत्यन्तै विडम्बना हो। समयमै र पर्याप्त मात्रामा रासायनिक मल उपलब्ध गराउन नसक्दा वर्षौंदेखि हाम्रा अन्नदाता किसानहरूले खेतीपातीको मौसममा सास्ती भोग्न बाध्य भएका छन्।’

सरकारको प्रशासनिक असक्षमता, योजनाको अभाव र मल आपूर्ति व्यवस्थापनको कमजोरीका कारण नेपाली किसानहरूले सधैँ यस्ता दर्दनाक परिणाम भोग्नुपरेको आरोप कांग्रेसले लगाएको छ। उनीहरू व्यावसायिक तस्कर नभई आफ्नै खेतको माटो जोगाउन बाध्य भएका साधारण किसान हुन् भन्दै उनीहरूलाई तस्करको रूपमा हेर्न नहुने स्पष्ट पारिएको छ।

किसानहरू जेल परेको २० दिन बितिसक्दासमेत वर्तमान सरकारले उनीहरूको रिहाइका लागि प्रभावकारी कूटनीतिक र कानुनी पहल गर्न नसक्नु सरकारको अक्षमताको पराकाष्ठा हो।

नेपाल र भारतबीचको ऐतिहासिक मित्रता, खुला सीमा र जनस्तरको आत्मीय सम्बन्धलाई मध्यनजर गर्दै भारतीय पक्षसँग उच्च तहमा संवाद गरी ती किसानलाई तत्काल रिहा गर्न सरकारले कुनै तत्परता नदेखाउनुले देशका शासकहरूलाई किसानको पीडाप्रतिको संवेदनहीनता प्रष्ट पार्छ।

नयाँ राजनीतिक परिवर्तन र सरकार फेरबदलका दाबीहरू गरिए पनि धरातलीय यथार्थमा किसानहरूले भोगिरहेको सास्ती र अपमानजनक व्यवहारले वर्तमान सरकार पूर्ण रूपमा असफल भएको पुष्टि गरेको छ। तसर्थ, सरकारले तत्काल कूटनीतिक च्यानलमार्फत पहल गरेर भारतीय जेलमा रहेका निर्दोष किसानहरूको सकुशल रिहाइको व्यवस्था मिलाउनुपर्ने र आगामी दिनमा मल अभावको समस्या सदाका लागि अन्त्य गर्न ठोस कदम चाल्नुपर्ने दबाब बढेको छ।