पोखरा, १० वैशाख । पर्यटकीय राजधानी पोखराको शान्ति सुरक्षालाई चुनौती दिँदै मौलाएको ’टोले गुण्डागर्दी’ र लागुऔषधको जालो मत्थर पार्न कास्की प्रहरीले आक्रामक कदम चालेको छ ।

नयाँ वर्ष २०८३ को सुरुवातसँगै बढ्दो आपराधिक सक्रियतालाई नियन्त्रण गर्न बुधबार राति सञ्चालित १० घन्टे ‘स्वीप अपरेसन’का क्रममा प्रहरीले विभिन्न स्थानबाट १ सय २२ जनालाई नियन्त्रणमा लिएको छ ।

यो अपरेसनले पोखराको लेकसाइडदेखि दोबिल्लासम्मको सुरक्षा संयन्त्रलाई एकाएक सक्रिय बनाएको छ, जसलाई स्थानीयले पछिल्लो समयकै ठूलो प्रहरी कारबाहीका रूपमा हेरेका छन् ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीका प्रमुख एसपी नवीन कार्कीको प्रत्यक्ष कमान्डमा परिचालित करिब एकसय जनाको टोलीले काहुँडाँडा, रामबजार, लेखनाथका ताल आसपास र महतगौंडा जस्ता संवेदनशील क्षेत्रमा छापा मारेको थियो ।

कास्की प्रहरीका सूचना अधिकारी प्रहरी निरीक्षक गणेश पाण्डेका अनुसार प्रहरीले पोखराका मुख्य व्यापारिक केन्द्रदेखि ग्रामीण भेगसम्म पुगेर छापा मारेको थियो । प्रहरीले यसरी पक्राउ परेकाहरूको क्षेत्रगत विवरण यस प्रकार रहेको छ :
लेकसाइड र ड्यामसाइड क्षेत्र : वडा नं. ६ अन्तर्गतको पर्यटकीय क्षेत्र लेकसाइड, ड्यामसाइड र गैराको चौताराबाट सबैभन्दा बढी ३५ जना पक्राउ परेका छन् ।
पृथ्वीचोक र रंगशाला क्षेत्र : वडा नं. ९ र १० का पृथ्वीचोक, रंगशाला, बुद्धचोक र अस्पताल चोक क्षेत्रबाट २० जना नियन्त्रणमा परेका छन् ।
रामबजार र एयरपोर्ट क्षेत्र :  वडा नं. १४ र १५ को एयरपोर्ट, फूलबारी र रामबजार क्षेत्रबाट १५ जना पक्राउ परेका छन् ।
लेखनाथ र सैनिक बस्ती क्षेत्र : वडा नं. २९ र ३० को भण्डारढिक, सैनिक बस्ती र पट्नेरी क्षेत्रबाट १२ जना समातिएका छन् ।
बगर र बजार क्षेत्र : वडा नं. १ देखि ५ सम्मका कँसेरी, बागलुङ बसपार्क, भैरवटोल र महेन्द्रपुल क्षेत्रबाट ९ जना पक्राउ परेका छन् ।
अन्य क्षेत्र : काहुँडाँडा र तुलसीघाट क्षेत्रबाट ८ जना, सभागृह चोक र बगाले टोलबाट ६ जना, दिपाङ ताल क्षेत्रबाट ६ जना पक्राउ परेका छन् ।
यसबाहेक लामाचौर, बाटुलेचौर, भेडाबारी, लामेआहाल र गाउँपालिका अन्तर्गत माछापुच्छ्रे र अन्नपूर्ण (नौडाँडा)बाट समेत शंकास्पद व्यक्तिहरूलाई नियन्त्रणमा लिइएको छ ।
बुधबार राति ९ बजेदेखि बिहीबार बिहान ५ बजेसम्म चलेको यस अभियानले समाजमा त्रास फैलाउने र अवैध धन्दामा संलग्नहरूलाई लक्षित गरेको छ । एसपी कार्कीका अनुसार, पक्राउ परेकामध्ये धेरैजसो लागुऔषध कारोबार, अभद्र व्यवहार र शंकास्पद गतिविधिमा संलग्न छन् ।

यसअघि नयाँ वर्षको दिनमै प्रहरीले २२ जनालाई पक्राउ गरी १० जनाविरुद्ध मुद्दा दर्ता गरिसकेको सन्दर्भमा यो पछिल्लो अपरेसनले प्रहरीको ‘शून्य सहनशीलता’को नीतिलाई प्रस्ट्याएको छ ।

नेपालमा गुण्डागर्दीको इतिहास हेर्ने हो भने यो केवल सडकको दादागिरीमा मात्र सीमित छैन । पछिल्ला दशकहरूमा गुण्डाहरूले राजनीतिक दलको ’भ्रातृ संगठन’ वा ’सुरक्षा दस्ता’का रूपमा आफूलाई रूपान्तरण गरेका छन् ।

विगतमा दिपक मनाङे, गणेश लामा, चरी, घैँटे जस्ता नामहरूले पाएको राजनीतिक संरक्षण र उनीहरूको राजनीतिक उदयले अपराधीहरूमा ‘शक्ति भए कानुन लाग्दैन’ भन्ने भ्रम सिर्जना गरेको देखिन्छ । पोखरामा पनि कतिपय ’गुन्डा’हरूले ठेक्कापट्टा, जग्गा कारोबार र पर्यटन व्यवसायमा आफ्नो वर्चस्व कायम गर्न राजनीतिक दलका नेताहरूलाई प्रयोग गर्ने र चुनावका बेला उनीहरूका लागि ‘मसल्स’को काम गर्ने प्रवृत्ति नौलो होइन ।

पछिल्लो समय ‘जेनजी’ आन्दोलनपछि समाजमा देखिएको अस्थिरताको फाइदा उठाउँदै नयाँ पुस्ताका युवाहरूलाई गुण्डागर्दी र लागुऔषधको दलदलमा फसाउने गिरोह सक्रिय भएको प्रहरी विश्लेषण छ । राजनीतिक आडमा अपराध गर्ने र प्रहरीलाई दबाब दिने परिपाटीले गर्दा नै समाजमा ‘टोले गुन्डा’हरूको बिगबिगी बढेको हो । यद्यपि, वर्तमान प्रहरी नेतृत्वले पुराना रेकर्ड भन्दा पनि वर्तमानका गतिविधिलाई आधार बनाएर कारबाही अगाडि बढाउँदा राजनीतिक संरक्षणको जालो कमजोर बन्दै गएको संकेत मिलेको छ ।

कास्की प्रहरी प्रमुख एसपी कार्कीले भने यस विषयमा स्पष्ट पारेका छन् । उनले कसैको दबाब वा पुरानो रेकर्डका आधारमा मात्र नभई, हालको सक्रियता र प्रमाणका आधारमा मात्र कारबाही हुने विश्वास दिलाएका छन् । ‘नियम र कानुनको परिधिमा रहेर हिँडडुल गर्ने र मनोरञ्जन गर्ने नागरिकको अधिकारलाई हामी सम्मान गर्छौँ,’ एसपी कार्कीले भने, ‘तर समाजमा आतंक सिर्जना गर्ने र लागुऔषधमार्फत युवा पुस्ता सिध्याउनेहरू विरुद्ध हाम्रो लडाइँ जारी रहनेछ ।’

प्रहरीले विशेष गरी लागूऔषध बिक्री वितरण र सेवन गर्ने, रातिको समयमा शंकास्पद रूपमा हिँडडुल गर्ने, मादक पदार्थ सेवन गरी हो–हल्ला गर्ने र सर्वसाधारणलाई धम्की दिने ‘टोले गुण्डा’हरूलाई लक्षित गरी यो कारबाही चलाएको जनाएको छ । समाजमा अशान्ति फैलाउने, सवारी साधनको स्वरूप परिवर्तन गरी ध्वनी प्रदूषण गर्ने र उच्छृङ्खल गतिविधि गर्ने जो–कोहीलाई पनि प्रहरीले तत्काल पक्राउ गरी कानुनी कारबाहीको दायरामा ल्याउने एसपी कार्कीको भनाई छ ।

प्रहरीले सञ्चालन गरेको यो ’स्वीप अपरेसन’ले पोखरेली जनतामा सुरक्षाको प्रत्याभूति गराएको छ । यदि प्रहरीले कुनै पनि राजनीतिक दबाबलाई चिर्दै र संगठनको दुरुपयोग हुन नदिई निष्पक्ष रूपमा यस्ता अभियान चलाउने हो भने पोखरा मात्र होइन, सिंगो देश नै अपराधमुक्त बन्न सक्छ । प्रहरीको यो सक्रियताले अपराधीहरूमा डर र आम नागरिकमा भरोसा पैदा गरेको छ, जुन सुन्दर र शान्त समाज निर्माणका लागि एक सकारात्मक प्रस्थानविन्दु हो ।